Blog

Jeżeli ciąża wymaga szczególnego postępowania, na przykład z powodu cukrzycy ciążowej, niedokrwistości, chorób tarczycy, nadmiernych wymiotów lub innych problemów zdrowotnych, sposób żywienia powinien zostać dobrany indywidualnie. Podobnie jest z suplementacją, której nie warto ustalać wyłącznie na podstawie porad znalezionych w internecie. Lekarz prowadzący może uwzględnić wyniki badań, przebieg ciąży, dotychczasowe żywienie oraz stosowane preparaty. W Lecznicy Medea na Bielanach dostępna jest opieka ginekologiczna również dla kobiet w ciąży. Informacje dotyczące poradni znajdziesz na stronie Ginekolog NFZ Warszawa Bielany – Lecznica Medea. Placówka znajduje się przy ul. Kleczewskiej 41, około 5 minut od stacji metra Stare Bielany. Lecznica Medea

Co jeść w ciąży na co dzień?

Podstawą powinno być zwykłe, urozmaicone jedzenie, a nie specjalne produkty oznaczone jako przeznaczone dla kobiet w ciąży. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zaleca regularne pełnowartościowe posiłki oraz komponowanie ich zgodnie z zasadami Talerza Zdrowego Żywienia. Istotną część codziennego menu powinny stanowić warzywa i owoce, przy czym większy udział powinny mieć warzywa. Warto sięgać również po produkty pełnoziarniste, źródła białka, nabiał z mleka pasteryzowanego oraz dobre źródła tłuszczów. Jednocześnie posiłki nie muszą być bardzo rozbudowane, aby były wartościowe. Owsianka z owocami i jogurtem, kanapki z pełnoziarnistego pieczywa czy prosty obiad z kaszą, warzywami i źródłem białka mogą dobrze wpisywać się w codzienne odżywianie w ciąży. Ważne jest także regularne picie wody w ciągu dnia. NCEZ PZH

Dobrze jest przy tym patrzeć na cały tydzień, a nie oceniać dietę na podstawie jednego posiłku. Jednego dnia może pojawić się więcej warzyw, innego większa porcja produktów zbożowych czy ryb. W praktyce łatwiej utrzymać dobre nawyki wtedy, gdy jadłospis opiera się na produktach znanych i lubianych, zamiast na skomplikowanych przepisach. Jeśli masz ochotę na prostszy posiłek, nie musi oznaczać to, że dieta jest niewłaściwa. Znaczenie ma regularność oraz różnorodność w dłuższym okresie. Oficjalne zalecenia NCEZ dotyczące żywienia w ciąży można znaleźć tutaj: Ciąża – zalecenia żywieniowe NCEZ. NCEZ PZH

Co jeść w ciąży w 1 trymestrze?

Pytanie co jeść w ciąży w 1 trymestrze pojawia się szczególnie często, ponieważ to właśnie na początku ciąży mogą wystąpić nudności, zmiana apetytu i większa wrażliwość na zapachy. Nie ma jednak osobnej obowiązkowej diety przeznaczonej wyłącznie na pierwsze tygodnie ciąży. W pierwszym trymestrze zapotrzebowanie na energię zwiększa się jedynie w niewielkim stopniu, dlatego nie ma potrzeby znacznego zwiększania porcji. Znacznie ważniejsze jest regularne jedzenie oraz dobór produktów, które są dobrze tolerowane. Przy nudnościach część kobiet lepiej znosi mniejsze, częstsze posiłki niż duże porcje spożywane kilka razy dziennie. Nie warto natomiast zmuszać się do określonych potraw tylko dlatego, że są uznawane za szczególnie zdrowe. Jeżeli nudności i wymioty są nasilone, utrudniają jedzenie lub picie albo powodują pogorszenie samopoczucia, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub położnej. NCEZ PZH

W pierwszym trymestrze szczególnie ważne jest również przestrzeganie zasad bezpieczeństwa żywności. Produkty spożywane na surowo powinny być dokładnie umyte, a mięso, ryby i jaja odpowiednio ugotowane lub upieczone. Mleko i produkty mleczne powinny pochodzić z mleka pasteryzowanego. Dzięki temu można ograniczyć ryzyko zakażeń, które podczas ciąży mogą mieć poważniejsze konsekwencje. Jeśli nie masz pewności, czy dany produkt jest bezpieczny, warto sprawdzić etykietę lub zapytać osobę prowadzącą ciążę. Nie oznacza to jednak, że dieta w pierwszym trymestrze musi być monotonna. Nadal może obejmować dużą różnorodność produktów, pod warunkiem ich właściwego przygotowania. NCEZ PZH

Co na śniadanie w ciąży?

Dobre śniadanie powinno być przede wszystkim posiłkiem, który łatwo zjeść i który zapewnia kilka różnych grup produktów. Nie trzeba przygotowywać skomplikowanych dań ani codziennie jeść tego samego. Jeśli rano występują nudności, lepiej sprawdzić, które produkty są najlepiej tolerowane i nie wybierać bardzo dużych porcji. U części kobiet sprawdzą się posiłki bardziej neutralne, a u innych normalne śniadania nie będą powodować żadnych dolegliwości. Warto również pamiętać, że oficjalne zalecenia żywieniowe podkreślają znaczenie regularnych posiłków i niepomijania śniadania. Dobry wybór zależy więc zarówno od wartości odżywczej, jak i samopoczucia konkretnej osoby. NCEZ PZH

Przykładowe pomysły na śniadanie to:

• owsianka z jogurtem naturalnym, owocami i orzechami,
• jajka przygotowane do pełnego ścięcia z pieczywem i warzywami,
• kanapki z pieczywa pełnoziarnistego z twarożkiem i warzywami,
• jogurt naturalny z płatkami owsianymi i owocami,
• pasta z dobrze ugotowanych jajek lub roślin strączkowych z pieczywem,
• kasza lub płatki z mlekiem pasteryzowanym i owocami.

Jak mogą wyglądać obiady w ciąży?

Obiady w ciąży nie muszą różnić się znacząco od dobrze zbilansowanych posiłków dla innych dorosłych. W praktyce warto zadbać o obecność warzyw, produktu zbożowego lub ziemniaków oraz źródła białka. Może nim być dobrze przygotowane mięso, ryba, jajko albo nasiona roślin strączkowych. Ważne jest natomiast, aby mięso i ryby nie były surowe ani niedogotowane. Ryby mogą stanowić wartościowy element diety, jednak znaczenie ma zarówno ich gatunek, jak i sposób przygotowania. NCEZ zaleca unikanie surowych ryb i owoców morza oraz ryb, które mogą zawierać większe ilości rtęci. Dlatego sushi z surową rybą, tatar z łososia czy surowe owoce morza nie są dobrym wyborem w ciąży. NCEZ PZH

Przykładowy obiad może składać się z pieczonej ryby, kaszy i warzyw albo dobrze upieczonego mięsa z ziemniakami i surówką przygotowaną z dokładnie umytych warzyw. Innym rozwiązaniem jest gulasz z soczewicy z kaszą lub ryżem. Zimą wygodnym posiłkiem może być zupa warzywna z dodatkiem źródła białka, natomiast latem można przygotować miskę z kaszą, pieczonymi warzywami i dobrze przygotowanym mięsem lub roślinami strączkowymi. Nie ma potrzeby eliminowania wszystkich przypraw, jeśli są dobrze tolerowane. Jeżeli pojawia się zgaga lub inne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, dobrze jest obserwować, które potrawy je nasilają. W takich przypadkach indywidualne zalecenia mogą różnić się od ogólnych zasad zdrowego żywienia.

Co na kolację w ciąży?

Pytanie co na kolację w ciąży można potraktować podobnie jak pytanie o śniadanie. Kolacja nie musi być bardzo lekka ani składać się wyłącznie z sałaty, ale warto, aby była pełnowartościowa i dobrze tolerowana. NCEZ zaleca regularność posiłków i spożycie ostatniego mniej więcej 2-3 godziny przed snem. Jeżeli występuje zgaga lub uczucie ciężkości, szczególnie duże i tłuste posiłki jedzone tuż przed snem mogą być mniej komfortowe. Warto wtedy przenieść większą część jedzenia na wcześniejszą porę. Dobrym rozwiązaniem może być pieczywo pełnoziarniste z twarożkiem, dobrze ugotowanym jajkiem lub pastą warzywną. Sprawdzi się też sałatka z dodatkiem kaszy i odpowiednio przygotowanego źródła białka albo niewielka porcja ciepłego dania z obiadu. NCEZ PZH

Nie ma jednego zestawu kolacji, który będzie najlepszy dla każdej kobiety. W zależności od apetytu może to być bardziej klasyczny posiłek albo coś prostszego. Jeśli pod koniec dnia pojawiają się mdłości, refluks lub brak apetytu, sposób jedzenia może wymagać indywidualnej modyfikacji. Ważne jest także nawadnianie, chociaż bardzo duże ilości płynów wypijane bezpośrednio przed snem mogą być po prostu niewygodne. Podstawowym napojem w ciąży powinna być woda. NCEZ zwraca uwagę, że zapotrzebowanie na płyny podczas ciąży wzrasta, dlatego dobrze jest pić regularnie przez cały dzień. NCEZ PZH

Czego nie jeść w ciąży?

Niektóre ograniczenia w ciąży wynikają przede wszystkim z ryzyka zakażenia bakteriami i pasożytami albo z obecności substancji mogących niekorzystnie wpływać na rozwój płodu. Dotyczy to między innymi żywności surowej oraz produktów z niepasteryzowanego mleka. Szczególną ostrożność należy zachować również przy rybach, jajach i mięsie. Warzywa i owoce powinny być dokładnie myte przed spożyciem. Ważne jest także prawidłowe przechowywanie produktów i przestrzeganie zasad higieny podczas przygotowywania jedzenia. Nie chodzi więc o rezygnację z dużych grup produktów, ale o wybór ich bezpiecznych wersji i właściwą obróbkę. NCEZ PZH

W ciąży należy unikać przede wszystkim:

• alkoholu,
• surowego i niedogotowanego mięsa,
• surowych ryb i owoców morza,
• surowych lub niedogotowanych jaj,
• mleka niepasteryzowanego i produktów wytwarzanych z takiego mleka,
• produktów o niepewnej jakości mikrobiologicznej,
• wybranych dużych ryb drapieżnych ze względu na możliwość kumulowania rtęci.

NCEZ podkreśla również, że w ciąży nie ma bezpiecznej dawki alkoholu, dlatego zalecana jest całkowita abstynencja. NCEZ PZH Szczegółową listę produktów i wyjaśnienie przyczyn ograniczeń znajdziesz na stronie Jakich produktów unikać w czasie ciąży – NCEZ.

A co z kawą w ciąży?

Kawa nie musi być automatycznie eliminowana z diety każdej ciężarnej, jednak trzeba zwracać uwagę na całkowitą ilość kofeiny w ciągu dnia. Kofeina znajduje się nie tylko w kawie, ale także w herbacie, napojach typu cola, napojach energetycznych, czekoladzie i części innych produktów. NCEZ zaleca ograniczanie kawy i mocnej herbaty, ponieważ duże ilości kofeiny mogą mieć niekorzystny wpływ na rozwój płodu. NCEZ PZH Jeżeli pacjentka pije kawę codziennie albo korzysta z kilku źródeł kofeiny, warto omówić to z osobą prowadzącą ciążę. Nie należy natomiast zastępować kawy napojami energetycznymi. W praktyce znaczenie ma całkowite spożycie kofeiny, a nie wyłącznie liczba filiżanek kawy. W razie wątpliwości najlepiej zapytać lekarza lub położną o indywidualne zalecenia.

Przykładowy jadłospis dla kobiet w ciąży

Jadłospis dla kobiet w ciąży powinien być dopasowany do apetytu, stanu zdrowia, alergii, wyników badań oraz ewentualnych zaleceń lekarza. Poniższy przykład nie jest gotową dietą medyczną, ale pokazuje, jak można połączyć różne grupy produktów w ciągu dnia. Nie trzeba również jeść codziennie takiej samej liczby posiłków ani trzymać się identycznego schematu. W przypadku cukrzycy ciążowej, chorób przewodu pokarmowego lub innych problemów sposób żywienia może wyglądać zupełnie inaczej. Ważniejsza od kopiowania konkretnego menu jest umiejętność komponowania różnorodnych posiłków. Przykład można więc traktować jako inspirację, a nie plan wymagający ścisłego przestrzegania.

Przykładowy dzień:

• śniadanie: owsianka z jogurtem naturalnym, borówkami i orzechami,
• drugie śniadanie: kanapka z pełnoziarnistego pieczywa z twarożkiem i warzywami,
• obiad: pieczony filet rybny, kasza i warzywa,
• podwieczorek: owoc i jogurt naturalny,
• kolacja: kanapki z pastą z dobrze ugotowanego jajka i warzywami.

To jedynie jeden z wielu możliwych wariantów. Osoba, która nie je mięsa lub ryb, może korzystać z odpowiednio dobranych źródeł białka roślinnego. Jeśli jednak dieta eliminuje większą liczbę produktów lub całe grupy żywności, warto omówić jej prawidłowe zbilansowanie ze specjalistą.

Dieta a prowadzenie ciąży na Bielanach

Sposób żywienia jest tylko jednym z elementów dbania o zdrowie w czasie ciąży. Równie ważne są regularne wizyty, wykonywanie badań w odpowiednich terminach, kontrola wyników oraz omawianie nowych dolegliwości z lekarzem lub położną. Akademia NFZ przypomina, że już na etapie planowania ciąży warto zadbać o zdrowe odżywianie, zrezygnować z alkoholu i palenia oraz skonsultować przyjmowane leki. Akademia NFZ Podczas ciąży plan opieki i dodatkowe zalecenia mogą zmieniać się w zależności od wyników badań i przebiegu ciąży. Dlatego poradnik internetowy nie powinien zastępować indywidualnych zaleceń medycznych.

W Lecznicy Medea przy ul. Kleczewskiej 41 na Bielanach działa Poradnia Ginekologiczno-Położnicza, w której dostępna jest między innymi opieka nad kobietami w ciąży. Wizyty ginekologiczne są dostępne zarówno w ramach NFZ, jak i prywatnie, zależnie od wybranego terminu i rodzaju wizyty. Lecznica Medea Więcej informacji znajdziesz na stronie Ginekolog NFZ Warszawa Bielany.

NZOZ Lecznica MEDEA
ul. Kleczewska 41, 01-826 Warszawa
telefon: 22 639 80 89

FAQ: dieta w ciąży

Czy w ciąży trzeba jeść za dwoje?

Nie. W ciąży zwiększa się zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze, ale w pierwszym trymestrze wzrost zapotrzebowania energetycznego jest niewielki. Znacznie ważniejsze jest zwiększenie jakości i różnorodności diety niż po prostu zwiększanie porcji. NCEZ PZH

Czy w ciąży można jeść ryby?

Tak, odpowiednio wybrane i przygotowane ryby mogą być częścią diety. Należy natomiast unikać ryb surowych oraz wybierać gatunki, które nie należą do dużych ryb drapieżnych mogących kumulować większe ilości rtęci. NCEZ PZH

Czy sushi jest dozwolone w ciąży?

Sushi zawierające surowe ryby nie jest zalecane ze względu na ryzyko zakażenia drobnoustrojami i pasożytami. NCEZ zaleca unikanie surowych ryb i owoców morza w czasie ciąży. NCEZ PZH

Czy można odchudzać się podczas ciąży?

Nie należy samodzielnie rozpoczynać diety redukcyjnej w ciąży. NCEZ wskazuje, że ograniczanie masy ciała w tym okresie zwiększa ryzyko niedoborów pokarmowych. NCEZ PZH

Podsumowanie

Dobra dieta dla kobiet w ciąży opiera się przede wszystkim na regularnych, urozmaiconych posiłkach i bezpiecznym przygotowywaniu żywności. Warto sięgać po warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, odpowiednie źródła białka i tłuszczów oraz pamiętać o regularnym piciu wody. Jednocześnie należy unikać alkoholu, surowego mięsa, surowych ryb, surowych jaj i niepasteryzowanego mleka. Nie ma potrzeby tworzenia całkowicie nowej diety tylko dlatego, że rozpoczęła się ciąża. Jeśli jednak pojawiają się nieprawidłowe wyniki badań, nasilone dolegliwości albo choroby wymagające specjalnego sposobu żywienia, ogólne zalecenia mogą nie być wystarczające. W takiej sytuacji warto omówić sposób żywienia z lekarzem prowadzącym i w razie potrzeby z dietetykiem.

Wpis ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji medycznej ani dietetycznej. Zalecenia żywieniowe mogą wymagać modyfikacji w zależności od stanu zdrowia, wyników badań i przebiegu ciąży.